Menu
23 / 01 / 2018 - 12:07 pm
A Site By Your Side
A+ A A-

nancy philsopher1

Ο Ζαν-Λικ Νανσί ιχνηλατεί τις αλλαγές σε παγκόσμιο επίπεδο και συγκρίνει τη σημερινή περίοδο με το τέλος της Ρώμης ή τις απαρχές του καπιταλισμού,

διαπιστώνοντας μιλώντας στην «Εφ.Συν» ότι «Κάτι άλλο θα αρχίσει –και σίγουρα έχει ήδη αρχίσει με μη ορατό τρόπο– αλλά παίρνει πολύ χρόνο».

Πόσο δύσκολο είναι για τους απλούς ανθρώπους να γίνουν συνειδητές ανθρώπινες υπάρξεις σε έναν κόσμο ο οποίος στην καθημερινή κοινωνική ζωή παράγει αλλοτρίωση και εγωισμό;

Αυτό είναι ένα πολύ σύνθετο αίτημα, διότι το να είσαι «συνειδητή ύπαρξη» είναι αυτό που είμαστε όλοι μας διαρκώς... («εμείς», ναι, αυτή τη φορά το «εμείς» ως ολόκληρο το ανθρώπινο είδος). Νομίζω ότι θεωρείτε το «συνειδητή» με την έννοια του «να έχει συνείδηση ο άνθρωπος για τη δυνατότητα να δοθεί ένα νόημα στη ζωή» ή κάτι τέτοιο. Και αυτό είναι πολύ περίπλοκο, διότι σίγουρα η μεγάλη πλειονότητα των ανθρώπων ξέρει με κάποιο τρόπο για το «νόημα» -ακόμα και στις χειρότερες συνθήκες– μέχρι του σημείου της απόλυτης απελπισίας και της αυτοκτονίας.
Λέω «με κάποιο τρόπο», εννοώντας φυσικά ότι το «νόημα» μπορεί συχνά να είναι πολύ δυσνόητο και δύσκολο. Πάντως, «εμείς» είμαστε αυτές οι υπάρξεις που δίνουν νόημα και είναι ανοιχτές σε νοήματα.

Πώς επηρεάζουν οι αυξανόμενες ανισότητες τις κοινωνίες μας και την κοινωνική συνοχή;

nancy philsopher2Νομίζω ότι η απάντηση είναι ξεκάθαρη. Βλέπουμε ότι αυτή η αύξηση των ανισοτήτων είναι μεγαλύτερη από ποτέ και –κάτι που είναι ακόμα σημαντικότερο– δεν μπορεί να δικαιολογηθεί με τίποτα. Ούτε κάτι όπως η «ιεραρχία» (στην πρωταρχική της έννοια), ούτε κάτι όπως η «χρησιμότητα» κάποιων «διευθυντών» ή «ειδικών» μπορούν να εκληφθούν ως επαρκής λόγος. Αρχίζουμε να αντιλαμβανόμαστε ότι πρόκειται για κάτι άλλο από μια παραλλαγή: είναι ένας μετασχηματισμός ολόκληρου του οικονομικού συστήματος (παραγωγή, χρηματοπιστωτικό σύστημα, ενέργεια κ.λπ.), τέτοιος που θα προκαλέσει έναν βαθύ σεισμό σε κοινωνικό, πολιτιστικό και πνευματικό επίπεδο.
Και επιπλέον: θεωρούμε την «ανισότητα» ως αδικία. Και αυτό είναι αλήθεια. Αλλά, ταυτόχρονα, δεν έχουμε άλλη προσέγγιση για την «ισότητα» από την ισότητα των χρημάτων (η ισότητα των δικαιωμάτων ή του πολιτισμού εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από το χρήμα). Δηλαδή, ουσιαστικά η σκέψη μας κινείται μέσα στο καπιταλιστικό πλαίσιο (το «γενικό ισοδύναμο» του Μαρξ). Δεν γνωρίζουμε τι πραγματικά σημαίνει «ισότητα». Ούτε και καταλαβαίνουμε τι σημαίνει «ανθρώπινη ύπαρξη» και «αξιοπρέπεια».

Η παρούσα βαθιά κρίση ωθεί πολλούς ανθρώπους να πιστέψουν ότι η λύση θα ήταν να επιστρέψουμε σε προ-νεωτερικές κοινότητες με τους αρμονικούς δεσμούς τους – ένα είδος ρομαντικής και νοσταλγικής σκέψης ότι το παρελθόν ήταν καλύτερο. Αυτό το είδος σκέψης αποτελεί τη βάση του προγράμματος των ακροδεξιών ή ακόμα και φασιστικών κομμάτων στην Ευρώπη. Πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε αυτή την ψευδαίσθηση;

Δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τις ψευδαισθήσεις, διότι είναι δυνατότερες από οποιαδήποτε ορθολογική αιτιολόγηση. Όμως δεν υπάρχει ποτέ κάποια «επιστροφή» στην Ιστορία. Θα υπάρξουν μεγάλες αλλαγές, αλλά καμία επιστροφή. Η ακροδεξιά ή τα φασιστοειδή δεν ξέρουν τι κάνουν.
Τουλάχιστον ένα πράγμα είναι δυνατό: να δείξουμε, με τα μέσα της ιστορικής γνώσης, ότι οι «προ-νεωτερικές κοινότητες» δεν ήταν και τόσο «αρμονικές». Και επιπρόσθετα: Δεν πρέπει να μιλάμε για «κρίση» σήμερα. Αυτό που συμβαίνει είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια κρίση. Συμβαίνει το άγνωστο, το οποίο επέρχεται από καιρού εις καιρόν στην Ιστορία. Η άνοδος και η πτώση μιας ολόκληρης κοινωνίας.

Το έγκλημα των φανατικών ισλαμιστών στη Γαλλία («Charlie Hebdo») αποτελεί ακόμα ένα σημάδι της μη ανοχής και της επιθετικότητας που έχουν παραχθεί από τις πολιτικές πρακτικές της Δύσης για πολλές δεκαετίες και αφορούν τις σχέσεις με τις μη δυτικές χώρες. Υπάρχει τρόπος για μιαν ειρηνική συνύπαρξη, δεδομένων των τεράστιων κυμάτων μετανάστευσης;

nancy philsopher3Οι πολιτικο-οικονομικές πρακτικές παρήγαγαν όχι μόνο φανατισμό, αλλά άρχισαν να συντελούν στην απώλεια της αυτοπεποίθησης του ίδιου του «πολιτισμού». Ταυτόχρονα, η διασάλευση ολόκληρης της γεω-πολιτικο-οικονομικής τάξης (ανάπτυξη της Ασίας, το αυξανόμενο κόστος του εντοπισμού πετρελαίου και γενικότερα της Ενέργειας κ.λπ.) και η μείωση των προοπτικών για ανάπτυξη και πρόοδο διαμορφώνουν έναν αρκετά απρόβλεπτο κόσμο.
Έχουμε εισέλθει σε μια βαθιά μετάλλαξη του πολιτισμού, όπως έγινε στο τέλος της Ρώμης ή στις απαρχές του καπιταλισμού. Αυτό είναι το σημαντικότερο σημείο. Σ' αυτή τη μετάλλαξη, σίγουρα το πρώην αποκαλούμενο «δυτικό» βρίσκεται στο τέλος του, αλλά επειδή η «Δύση» έχει ήδη εξαπλωθεί παγκόσμια, το τέλος βρίσκεται παντού. Κάτι άλλο θα αρχίσει –και σίγουρα έχει ήδη αρχίσει με έναν μη ορατό τρόπο– αλλά παίρνει πολύ χρόνο.

Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για να μιλήσουμε για το «εμείς» σήμερα;

Το θέμα δεν είναι να μιλήσουμε για ένα «εμείς», αλλά να πούμε «εμείς», κάτι που είναι δυνατό με πολλούς διαφορετικούς τρόπους ή συνθήκες, αλλά ποτέ δεν εκφέρεται από πολλούς: κάθε φορά μόνο ένας μιλά (ακόμα και εάν πολλοί «ένας» μιλούν μαζί). Και ένα πραγματικό «εμείς», ένα μη καταχρηστικό «εμείς» είναι αυτό όταν οι άνθρωποι που το λένε δεν περιλαμβάνονται ολοκληρωτικά σε αυτό το «εμείς». Το «εμείς» αποκτά νόημα όταν πολλά «εγώ» εμπλέκονται και διαμορφώνουν αυτό το «εμείς». Φυσικά, δεν υπάρχει κανένα «εγώ» χωρίς ένα «εμείς» που θα έχει ειπωθεί από άλλους.

Ποιος είναι

Γεννημένος το 1940 στο Μπορντό, έκανε το διδακτορικό του πάνω στον Καντ με επιβλέποντα καθηγητή τον Πολ Ρικέρ. Δίδαξε φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο Marc Bloch του Στρασβούργου για περισσότερα από τριάντα χρόνια. Το 1980, με προτροπή του Ντεριντά, ίδρυσαν στο Παρίσι το Κέντρο Φιλοσοφικής Ερευνας για την Πολιτική, ενδεικτικό του ενδιαφέροντός τους για τη συνάρθρωση πολιτικής και φιλοσοφίας.
Στα ελληνικά έχει συμμετοχή στα συλλογικά έργα: «Πού πηγαίνει η δημοκρατία;» (Πατάκης) 2013, «Ο μύθος του ναζισμού» (Εστία), 2008 και «Η τραγωδία τότε και τώρα» (Καστανιώτης) 2006.

Συντάκτης: Τάσος Τσακίρογλου
http://www.efsyn.gr/

Ο Ζαν- Λυκ Νανσύ (γεν. 1940) δίδαξε φιλοσοφία, από το ακαδημαϊκό έτος 1967-68 και για περισσότερο από τριάντα χρόνια, στο Πανεπιστήμιο Marc Bloch του Στρασβούργου. Έγραψε από κοινού με τον Φιλίπ Λακού - Λαμπάρτ τα βιβλία "Le totre de la lettre. Une lecture de Lacan" (1973) και "Le titre L'absolu litteraire" (1978), μια από τις πλέον διεισδυτικές αναλύσεις της συγκρότησης της ρομαντικής θεωρίας της λογοτεχνίας, καθώς και πλήθος άρθρων και μεταφράσεων (Νίτσε, Φρόυντ, Μπένγιαμιν). Το 1980, με προτροπή του Ντερριντά, ίδρυσαν στο Παρίσι το Κέντρο Φιλοσοφικής Έρευνας για την Πολιτική, ενδεικτικό του ενδιαφέροντός τους για τη συνάρθρωση πολιτικής και φιλοσοφίας.Η διακριτή πορεία του καθενός, στη φιλοσοφία, την πολιτική, τη λογοτεχνία (και το θέατρο), χαράχτηκε από τη συνεργασία και την πνευματική φιλία τους.

Σ Χ Ε Τ Ι Κ Α :

Jean-Luc Nancy

Ζαν-Λικ Νανσί

Η Λιβύη διχάζει τη δυτική διανόηση. Η υποστήριξη της επέμβασης από το Ζαν-Λουκ Νανσύ προκαλεί τη σκληρή απάντηση του Αλέν Μπαντιού. Ένας σημαντικός διάλογος ανάμεσα στους δύο γάλλους φιλοσόφους για τα νέα δεδομένα στη Μέση Ανατολή και το ρόλο της "Δύσης".

Jean-Luc Nancy – Bibliographie complète

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ:Nancy, Jean-Luc

Συμμετοχή σε συλλογικά έργα

(2013) Πού πηγαίνει η δημοκρατία;, Εκδόσεις Πατάκη

(2008) Ο μύθος του ναζισμού, Βιβλιοπωλείον της Εστίας

(2006) Η τραγωδία, τότε και τώρα, Εκδόσεις Καστανιώτη [εισήγηση]

ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΝΑΝΣΥ

Λακού-Λαμπάρτ, Φιλίπ / Νανσύ, Ζαν-Λυκ, Ο μύθος του ναζισμού, μτφρ. Βίκτωρ Καμχής, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 2008.

ΑΡΘΡΑ ΤΟΥ ΝΑΝΣΥ

«Αγαπούσες τα Μαθήματα του Σκότους» [για P. Lacoue-Labarthe], μτφρ.-σημείωμα της μεταφράστριας: Βίκυ Σκούμπη, περιοδικό αληthεια, τχ. 2, Φθινόπωρο 2007, σσ. 217-227.

«Ipso facto cogitans ac demens: Ντερριντά και Φουκώ: Μια ιστορία τρελών», μτφρ. Κατερίνα Κέη, Δημήτρις Βεργέτης, Περιοδικό αληthεια 1, Άνοιξη 2007, σσ. 84-90.

«Μετά την τραγωδία», στο Α. Γιαννακούλας ‒ Μ. Χρυσανθόπουλος (επιμ.), Η τραγωδία τότε και τώρα. Πρακτικά Διεθνούς Συνεδρίου για την τραγωδία και τον Αριστοτέλη, (Ουρανούπολη Χαλκιδικής, Σεπτέμβριος 2002), μτφρ. Σωτήρης Παράσχας, Εκδόσεις Καστανιώτης, Αθήνα 2006, σσ. 13-28.

«Μια αρχή» [για P. Lacoue-Labarthe], μτφρ. Ειρήνη Μαρκίδη, επιμέλεια: Δ. Βεργέτης, περιοδικό αληthεια, τχ. 3, Άνοιξη 2008, σσ. 115-125.

«Πεπερασμένη και άπειρη δημοκρατία», στο G. Agamben, A. Badiou, D. Bensaïd, W. Brown, J.-L.Nancy, J. Rancière, K. Ross, Slavoj Žižek, Πού πηγαίνει η δημοκρατία; μτφρ. Νατάσα Κατσογιάννη, Φρίξος Μαραβέλιας, Φώτης Σιατίτσας, επιμ. μετάφρασης: Δημήτρις Βεργέτης, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα 2013, σσ. 109-134.

«Τρεις φράσεις του Ζακ Ντερριντά», μτφρ. Β. Μπιτσώρης, Ποίηση, τεύχ. 25, Άνοιξη-Καλοκαίρι 2005, σσ. 19-22.

Abensour, M., Nancy, J.-L., Ranière, J., «Εμμένοντας στη δημοκρατία» (Συνέντευξη στους Stanley Grelet, Jerôme Lebre και Sophie Wahnich), μτφρ. Βίκυ Ιακώβου, Κωνσταντίνος Τσαλακός Σύγχρονα Θέματα, τχ. 116, Ιανουάριος – Μάρτιος 2012, σσ. 30-40.

ΑΡΘΡΑ ΤΟΥ ΝΑΝΣΥ ΣΕ ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ

«Αυτό που μας σημαίνουν οι αραβικοί λαοί», μτφρ. Β. Μπιτσώρης, ένθετο «Αναγνώσεις», Η Κυριακάτική Αυγή, 29 Απριλίου 2011. Γαλλικό κείμενο / Αγγλικό κείμενο.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ ΤΟΥ ΝΑΝΣΥ ΣΕ ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ

«Το "δυτικό" βρίσκεται στο τέλος του, ένα τέλος παγκόσμιο» (συνέντευξη στον Τάσο Τσακίρογλου), Η Εφημερίδα των Συντακτών, Σάββατο 21 Φεβρουαρίου 2015, σσ. 61.

ΑΡΘΡΑ ΓΙΑ ΝΑΝΣΥ ΣΕ ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ

Κουμπής, Τάκης, «Η φιλοσοφία ενώπιον του σπαρασσόμενου κόσμου», Η Κυριακάτικη Αυγή / «Αναγνώσεις», 1 Μαίου 2011.

Mπαντιού, Aλαίν, «Ανοιχτή επιστολή στον Zαν-Λυκ-Nανσύ», μτφρ. Βαγγέλης Μπιτσώρης, ένθετο «Αναγνώσεις», Η Κυριακάτική Αυγή, 29 Απριλίου 2011. [Η επιστολή αναρτήθηκε στις 4 Απριλίου στο Verso Books UK και μπορεί να βρεθεί εδώ.]

Μπιτσώρης, Βαγγέλης, «Aλαίν Mπαντιού, Zαν-Λυκ Nανσύ: Tο φιλοσοφικό διάφορον στο πεδίο της πολιτικής. Η ανταπάντηση του Ζαν-Λυκ Νανσύ (στον Α. Μπαντιού)», Η Κυριακάτικη Αυγή, 29 Απριλίου 2011.

ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΝΑΝΣΥ ΣΕ ΣΥΛΛΟΓΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

«Δεν υπάρχει συμμετρία μεταξύ του "εξτρεμισμού" της Αριστεράς και της Δεξιάς», Judith Butler, Etienne Balibar, Costas Douzinas, Wendy Brown, Slavoj Zizek, Chantal Mouffe, Toni Negri, Joanna Bourke, Sandro Mezzadra, Drucilla Cornell, Engin Isin, Bruce Robbins, Simon Critchley, Jacqueline Rose, Eleni Varika, Micael Lowy, Jean-Luc Nancy, Jodi Dean, μτφρ. Αντώνης Γαλανόπουλος, ιστοχώρος Κοίτα τον ουρανό. Καλωσήρθατε στην έρημο του πραγματικού, 4 Ιουνίου 2014 (Πηγή: The Guardian).

«Όχι στην επιστροφή της δικτατορίας στην Ελλάδα», (Οι υπογράφοντες: Michel Agier, Zineb Ali-Benali, Athena Athanassiou, Chryssanthi Avlami, Paola Bacchetta, Étienne Balibar, Driss Belhacenne, Anne Emmanuelle Berger, Antonia Birnbaum, Wendy Brown, Judith Butler, Marie-Claire Caloz-Tschopp, Dimitris Christopoulos, Catherine Colliot-Thélène, Marie Cuillerai, Sonia Dayan-Herzbrun, Stéphane Douailler, Sara R. Farris, Éric Fassin, François Gèze, Marie-Elisabeth Handman, Engin Isin, Maria Kakogianni, Danièle Kergoat, Camille Louis, Giacomo Marramao, Sandro Mezzadra, Jean-Luc Nancy, Matthieu de Nanteuil, Georges Navet, Toni Negri, Bertrand Ogilvie, Mathieu Potte-Bonneville, Beatriz Preciado, Josep Ramoneda, Jacques Rancière, Judith Revel, Joan W. Scott, Yves Sintomer, Michel Surya, Alberto Toscano, Eleni Varikas, Patrick Vauday, Patrice Vermeren, Sophie Wahnich, Frieder Otto Wolf, Pierre Zaoui, Slavoj Žižek), Επιμέλεια μετάφρασης: Κωνσταντίνα Μαγγίνα, ιστοχώρος Κοίτα τον ουρανό. Καλωσήρθατε στην έρημο του πραγματικού, 14 Ιουνίου 2013 (Πηγή: Liberation).

Πηγή: http://ivan-2-google.blogspot.gr/

ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΛΟΓΟΣ

ΥΓΕΙΑ

ΑΓΓΕΛΙΕΣ