Menu
14 / 12 / 2017 - 04:34 am
A Site By Your Side
A+ A A-

  • - Κατηγορία: ΕΚΚΕΝΤΡΑ

nude 44

Α) Carolee Schneemann[23]

«Παίρνω τη θέση που παίρνω και δεν ζητάω από κανέναν άλλον να κάνει αυτό που εγώ δεν θα έκανα και χρησιμοποιώντας τον εαυτό μου σαν αντικείμενο, σαν υλικό προσπαθώ να μετατοπίσω τη δύναμη και τη διάκριση ανάμεσα στον καλλιτέχνη και το έργο. Στην ανδρική καλλιτεχνική παράδοση ο παραγωγός, ο σκηνοθέτης βρίσκεται πάντα έξω από τη δουλειά γιατί είναι πιο πάνω από αυτήν.»[24]

H Carolee Schneemann, γεννημένη στις 12 Οκτωβρίου του 1939, είναι Αμερικανή καλλιτέχνιδα γνωστή για το έργο της που σχετιζόταν με το σώμα τη σεξουαλικότητα και το φύλο. Πήρε το πτυχίο της από τη Σχολή Καλών Τεχνών του Ιλινόις. Θεωρείται μία από τις πρωτοπόρες της φεμινιστικής τέχνης της περφόρμανς. Δούλεψε με ποικιλία μέσων, όπως η φωτογραφία, το βίντεο, το φιλμ και οι εγκαταστάσεις, ενώ συνεχώς έκανε αναφορές στη ζωγραφική. Η δουλειά της χαρακτηρίζεται από την αναζήτηση των οπτικών παραδόσεων, των ταμπού και του σώματος κάθε ατόμου αλλά και τη σχέση του με άλλα κοινωνικά σώματα, και έχει συσχετιστεί με πολλά κινήματα της τέχνης όπως ο νεοντανταϊσμός, η γενικά των μπιτ και άλλα δρώμενα. Έργα της παρουσιάστηκαν στο Λος Άντζελες, στη Νέα Υόρκη αλλά και στο Λονδίνο, ενώ έχει διδάξει σε πολλά πανεπιστήμια της Αμερικής.

Όπως μαθαίνουμε από τη συνεντεξή της στη Linda Monano, ως παιδί οι φίλοι της την αποκαλούσαν «τρελή πανθεΐστρια» λόγω της σχέσης της με τη φύση. Η Schneemann τοποθετεί τις πρώτες συνδέσεις ανάμεσα στην τέχνη και τη σεξουαλικότητα στην ηλικία των τεσσάρων χρόνων, όταν ζωγράφιζε πάνω στα κουτιά από τα χάπια του πατέρα της. Η οικογένειά της υποστήριζε πάντα τη φυσικότητα και την ελευθερία που είχε σε σχέση με το σώμα της. Αυτό ίσως και να συσχετιζόταν με το επάγγελμα του πατέρα της ως γιατρού, που συχνά έπρεπε να αντιμετωπίζει σώματα σε διαφορετικές καταστάσεις υγείας.[25] Αργότερα κέρδισε υποτροφία στο Κολέγιο Bard της Νέας Υόρκης. Ήταν η πρώτη γυναίκα από την οικογένειά της που κατάφερε να πάει στο κολέγιο, αλλά ο πατέρας της την αποθάρρυνε από μια εκπαίδευση στην τέχνη. Στο κολέγιο, η Schneemann κατανόησε καλύτερα τη διαφορά ανάμεσα στον τρόπο που αντιδρούν οι άντρες και οι γυναίκες ο ένας απέναντι στο σώμα του άλλου, μέσα από την εμπειρία της σαν γυμνό μοντέλο για το αγόρι της, αλλά και ζωγραφίζοντας γυμνά πορτρέτα του εαυτού της. Αργότερα ασχολήθηκε με την τεχνική του πειραματικού βίντεο.

nude 47

Φωτογραφία από την performance Site(1963) οπού η Carolee Schneeman υποδύοταν την Ολυμπία του Manet,συνεργασία με τον Robert Morris

Η Carolee Schneemann ξεκίνησε την καλλιτεχνική της καριέρα ως ζωγράφος στα τέλη του 1950. Η καλλιτεχνική της παραγωγή υιοθέτησε κάποια στοιχεία του Νέο Νταντά, μιας και χρησιμοποιούσε κατασκευές από κουτιά σε συνδυασμό με εξπρεσιονιστική ζωγραφική. Η ίδια περιγράφει την ατμόσφαιρα στον καλλιτεχνικό κόσμο ως μισογυνιστική, ενώ οι γυναίκες καλλιτέχνιδες της εποχής δεν αντιλαμβάνονταν σωστά το σώμα τους. Αργότερα επέλεξε να επικεντρωθεί στην εκφραστικότητα του έργου της έναντι του στιλιστικού ιδιώματος και της προσιτότητας.[26] Σε αντίθεση με τις άλλες φεμινίστριες καλλιτέχνιδες, η Schneemann διατηρούσε επαφές με άντρες καλλιτέχνες και έπαιρνε μέρος σε διάφορες δραστηριότητες και happenings. Το 1962 μετακόμισε στη Νέα Υόρκη, όπου ήρθε σε επαφή με διάφορες προσωπικότητες, όπως τους Claes Oldenburg, Merce Cunningham, John Cage· αναμείχτηκε με το πρόγραμμα τεχνών της Judson Memorial Church, όπου έπαιξε μια ζωντανή εκδοχή της Ολυμπίας του Μανέ. Αργότερα ήρθε σε επαφή με διάφορους συνθέτες και εμπόρους τέχνης, αλλά παρά τις διασυνδέσεις της δεν είχε μεγάλο κοινό στην Αμερική.[27]

nude 46

Φωτογραφία από την performance Site (1963) οπού η Carolee Schneeman υποδύοταν την Ολυμπία του Manet,συνεργασία με τον Robert Morris

Σε όλη της την καριέρα χρησιμοποιούσε το σώμα της για να διερευνήσει τις δυνατότητες της γυναικείας σεξουαλικότητας και προσπαθούσε να απελευθερώσει τον εαυτό της από τις περιοριστικές καλλιτεχνικές και κοινωνικές συμβάσεις.

 

Eye Body (1963)

nude 48

Carolee Schneemann/ Eye Body: 36 Transformative Actions for Camera/1963

Η παραγωγή του έργου Eye Body ξεκίνησε το 1963. Η Schneemann δημιούργησε ένα νέο περιβάλλον γεμάτο με σπασμένους καθρέφτες, πτυσσόμενες ομπρέλες και φωτορυθμικά. Προκειμένου να γίνει κομμάτι τέχνης η ίδια, η Schneemann κάλυπτε το σώμα της με διάφορα υλικά, όπως γράσο, χαλκό και πλαστικό. Αναμείγνυε το σώμα της με το νέο κατασκευασμένο περιβάλλον και τη ζωγραφική. Δημιούργησε έτσι 36 «μεταμορφωτικές πράξεις»– φωτογραφίες της ίδιας από τον Ισλανδό καλλιτέχνη Erro μέσα στο διαμορφωμένο περιβάλλον.[28]

«Ήθελα το πραγματικό μου σώμα να συνδυαστεί με τη δουλειά μου ως αναπόσπαστο υλικό – μια νέα διάσταση στην κατασκευή μου. Είμαι ο δημιουργός της εικόνας και η εικόνα. Το σώμα μπορεί να παραμένει ερωτικό, σεξουαλικό, επιθυμητό και γεμάτο επιθυμίες αλλά ταυτόχρονα αναθηματικό: σημαδεμένο από ένα κείμενο, από μια μολυβιά, από μια κίνηση ανακαλύπτεται ξανά μέσα από τη δημιουργική γυναικεία βούληση».[29]

nude 49

Carolee Schneemann/ Eye Body: 36 Transformative Actions for Camera/1963

Σε αυτές τις εικόνες περιλαμβανόταν ένα εμπρόσθιο γυμνό που περιλάμβανε δύο φίδια τα οποία σκαρφάλωναν στο στήθος της. Η εικόνα αυτή έγινε γνωστή για τον αρχαϊκό της ερωτισμό. Η ίδια αναφέρει πως την εποχή εκείνη δεν γνώριζε τον συμβολισμό των φιδιών στους αρχαίους πολιτισμούς, το έμαθε χρόνια αργότερα. Όταν πρωτοπαρουσιάστηκε το έργο, οι κριτικοί τέχνης το βρήκαν προκλητικό και πορνογραφικό. Η καλλιτέχνης Valie Export σημειώνει πως στο έργο αυτό της Schneemann μπορούμε να δούμε πώς τυχαία κομμάτια της μνήμης και των προσωπικών στοιχείων του περιβάλλοντός της εμπίπτουν στην αντίληψή της.[30]

nude 50

Carolee Schneemann/ Eye Body: 36 Transformative Actions for Camera/1963

Το έργο περιέχει μια αναφορά στο αρχέτυπο της Θεότητας, ένα στοιχείο που κυριάρχησε στη σωματική τέχνη του φεμινιστικού κινήματος.[31] Θυμίζει ιδιαίτερα ένα έργο της μινωικής τέχνης με τη Θεότητα των φιδιών. Και άλλες καλλιτέχνιδες της εποχής ασχολήθηκαν με παρόμοια θέματα, όπως η Mary Beth Edelson. Χρησιμοποιώντας στοιχεία από γυναικείες θεότητες, έκανε τελετές σε συγκεκριμένους χώρους και στη συνέχεια χρησιμοποιώντας το φωτομοντάζ διαμόρφωνε μια ιδιαίτερη φεμινιστική αισθητική που είχε ως στόχο να αναδιαμορφώσει τη γυναικεία ταυτότητα και να την απελευθερώσει από τα πατριαρχικά κατάλοιπα. Στο έργο της Godess Head δημιουργεί μια ιερή εικόνα, μια γυναίκα με ένα σπειροειδές κεφάλι, τονίζοντας την ιερή δύναμη της γυναίκας να προστατεύει.[32]

nude 51

The younger snake goddess/1600 BC

nude 52

Mary Beth Edelson/Godess Head (various sizes)/1975

 

Meat Joy (1964)

nude 53

Carolee Schneeman /Meat Joy /1964

Το 1964 η performance Meat Joy περιλάμβανε οχτώ ημίγυμνες φιγούρες που χόρευαν και έπαιζαν με διάφορα υλικά και αντικείμενα, όπως υγρή μπογιά, λουκάνικα, ωμά ψάρια, χαρτί και ωμά κοτόπουλα. Παρουσιάστηκε πρώτη φορά στο Παρίσι και αργότερα κινηματογραφήθηκε και φωτογραφήθηκε από το γκρουπ του Kinetic Theater της Judson Memorial Church.[33]

nude 54

Carolee Schneeman /Meat Joy /1964

Η ίδια περιγράφει το έργο σαν μια ερωτική τελετή και έναν διονυσιακό εορτασμό της σάρκας ως υλικό. «Το Meat Joy έχει τον χαρακτήρα ερωτικής τελετής: υπερβατικό, παραδομένο στις παρορμήσεις, ένας εορτασμός της σάρκας ως υλικό, ωμά ψάρια, κοτόπουλα και λουκάνικα, υγρή μπογιά, διάφανο πλαστικό πινέλο από σχοινί και αποκόμματα χαρτιών. Είναι μια ώθηση προς την έκσταση – που μεταλλάσσεται και μεταβάλλεται ανάμεσα στην τρυφερότητα, την αγριότητα, την ακρίβεια και την εγκατάλειψη: ποιότητες που θα μπορούσαν κάθε στιγμή να είναι αισθησιακές, κωμικές, εύθυμες και απωθητικές»,[34] λέει η ίδια. Το Meat Joy μοιάζει με διάφορα άλλα art happenings, μιας και επικεντρώνεται στον αυτοσχεδιασμό πάνω σε ένα προδιαγεγραμμένο κόνσεπτ παρά στην εκτέλεση κάποιας χορογραφίας.

 

Fuses (1964-1967)

nude 55

Carolee Schneemann /Fuses/1965

Το έργο αυτό είναι ένα βουβό φιλμ, διαμορφωμένο με ζωγραφική και κολάζ που παρουσιάζει διαδοχικές σκηνές της ερωτικής πράξης, ανάμεσα στη Schneemann και τον παρτενέρ της James Tenney μέσα από τη ματιά της Kitch, της γάτας της καλλιτέχνιδας. Το ζευγάρι κάνει σεξ μπροστά σε μια κάμερα 16mm Bolex. Στη συνέχεια, η Schneemann αλλοίωσε το φιλμ καίγοντας και ζωγραφίζοντας απευθείας πάνω στο σελινόιντ, ενώ ανάμειξε την έννοια της ζωγραφικής με αυτήν του μπρικολάζ. Κατόπιν επεξεργάστηκε τα επιμέρους τμήματα της ταινίας, αλλάζοντας την ταχύτητα και προσθέτοντας φωτογραφίες της φύσης, οι οποίες παρεμβάλλονταν ανάμεσα στη σεξουαλική πράξη.[35]

Η ίδια αναφέρει: «Ήθελα να δω αν η εμπειρία αυτών που είδα θα είχε κάποια επίδραση σε αυτό που ένιωθα – την οικειότητα που νιώθεις όταν κάνεις έρωτα. Και ήθελα να προσθέσω στην υλικότητα του φιλμ τις ενέργειες των σωμάτων, έτσι ώστε το φιλμ το ίδιο να διαλύεται και να επανασυνδέεται και να είναι διάφανο και πυκνό, όπως νιώθει κάποιος κατά τη διάρκεια της ερωτικής πράξης. Είναι διαφορετικό από κάθε πορνογραφική δουλειά που έχετε δει, κι αυτός είναι ο λόγος που οι άνθρωποι το κοιτάνε ακόμα με ενδιαφέρον. Επίσης, δεν υπάρχει καμία αντικειμενοποίηση ή φετιχισμός απέναντι στη γυναίκα».[36]

nude 56

Carolee Schneemann /Fuses/1965

Το έργο αυτό θεωρείται το πρώτο φεμινιστικό ερωτικό φιλμ. Έμπνευση για το φιλμ υπήρξε η επιθυμία της Schneemann να γνωρίσει πώς δείχνει μια γυναίκα κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής πράξης και πώς διαφοροποιείται από την πορνογραφία και την κλασική τέχνη. Η αρχική ιδέα προήλθε από το βίντεο του φίλου της Stan Brankhage, Window Water Baby Moving, όπου μέσα από την κάμερα βλέπουμε την ξεκάθαρα γυναικεία πράξη της γέννησης. Η Schneemann με το βίντεο αυτό προκαλεί τις μεταφυσικές και αισθησιακές ποιότητες της σεξουαλικής οικειότητας μέσα από ένα βουβό, μη γραμμικό μοντάζ από εικόνες της φύσης, σώματα και χρώματα. Πολλοί κριτικοί τέχνης το περιέγραψαν ως ναρκισσιστική επιδειξιμανία και το φιλμ ως ένα παράγωγο της αυτοϊκανοποίησης της ίδιας – και επέφερε μεγάλες αντιδράσεις.[37] Δυο χρόνια μετά την ολοκλήρωσή του κέρδισε βραβείο από την επιτροπή του Φεστιβάλ Καννών. Ο Andy Warhol υποστήριξε πως η ταινία θα έπρεπε να πάει στο Hollywood. Ωστόσο, οι φεμινίστριες αγνόησαν το έργο, παρόλο που το γυναικείο σώμα δεν χρησιμοποιούνταν ως αντικείμενο και φετίχ όπως στην αντρική πορνογραφία.

nude 57

Carolee Schneemann /Fuses/1965

 

Interior Scroll (1975)

nude 58

Carolee Schneemann /Interior Scroll/1975

Το 1975, στο East Hampton της Νέας Υόρκης, η Carolee Schneemann πραγματοποίησε για πρώτη φορά την περφόρμανς Interior Scroll την οποία επανέλαβε και αργότερα την ίδια χρονιά στο Colorado. Στο έργο αυτό χρησιμοποιούσε κείμενο και το σώμα της. Η Schneemann εισήγαγε στον κόλπο της ένα ρολό από χαρτί με κάποια κείμενα. Γδυνόταν και στη συνέχεια ανέβαινε σε ένα τραπέζι και σκιαγραφούσε το σώμα της με μαύρη μπόγια. Συχνά επαναλάμβανε διαφορές πόζες που χρησιμοποιούνταν στη ζωγραφική γυμνού. Παράλληλα διάβαζε από ένα βιβλίο του Σεζάν: She was a Great Painter. Αργότερα έριχνε κάτω το βιβλίο και έβγαζε από το αιδοίο της ένα χάρτινο ρολό, κάτι σαν πάπυρο που ξετυλιγόταν από μέσα της ενώ διάβαζε από αυτό. Το κείμενο είχε γραφτεί από την ίδια για το φιλμ της Kitchs Last Meal, είναι κάτι ανάμεσα σε ποίηση και μανιφέστο που περιγράφει τον σεξισμό απέναντι στις γυναίκες καλλιτέχνιδες στον καλλιτεχνικό κόσμο.[38]

nude 59

Carolee Schneemann /Interior Scroll/1975

Η Carolee Schneemann δεν επιμένει στην αντιμετώπιση της γυναίκας ως αντικείμενο, αλλά χρησιμοποιεί το σώμα της όχι σαν υλικό αλλά σαν γενετήσια δύναμη. Η ίδια αναφέρει: «Σκεφτόμουν το αιδοίο με πολλούς τρόπους πρακτικά και θεωρητικά: σαν μορφή γλυπτικής, σαν αρχιτεκτονική αναφορά, πηγές της ιερής γνώσης, έκσταση, πέρασμα για τη γέννηση, μεταμόρφωση. Έβλεπα το αιδοίο σαν μια ημιδιάφανη κάμαρα για την οποία το φίδι ήταν ένας τρόπος εξωτερικής έκφρασης που ζωντανεύει το πέρασμα από το ορατό στο αόρατο, ένας σπειροειδής σχηματισμός συνυφασμένος με το σχήμα της επιθυμίας και των μυστηρίων της γέννησης, γνωρίσματα της αντρικής και γυναικείας σεξουαλικής δύναμης. Η πηγή της εσωτερικής γνώσης συμβολίζεται ως η πρωταρχική ένδειξη που ενώνει πνεύμα και σάρκα στη λατρεία των γυναικείων θεοτήτων».[39]

nude 60

Yves klein/ Anthropométrie de l’Époque bleue 960

nude 61

Yoko Ono/ Cut Piece /1964

Το έργο μπορεί να θεωρηθεί ως μία νύξη απέναντι στα έργα του Υves Klein, ο οποίος χρησιμοποιεί το γυναικείο σώμα σαν βούρτσα, σαν αντικείμενο που παρεμβάλλεται ανάμεσα στον καμβά και το χρώμα κατά τη δημιουργική διαδικασία. Αντίστοιχα, την ίδια εποχή έγιναν πολλές παρόμοιες performance που ως στόχο τους είχαν να αναγνωρίσουν την ενεργητικότητα του γυναικείου σώματος μέσα από την επίδειξη του σώματος ως αντικείμενο της πατριαρχικής κοινωνίας. Η Υoko Ono στο έργο Cut Piece ζητούσε από το κοινό της να της κόψει τα ρούχα με ψαλίδι ενώ αυτή καθόταν ανέκφραστη στο κέντρο. Στο έργο της Marina Abramovic Rhythm 0, που παρουσιάστηκε το 1974, η καλλιτέχνης τοποθέτησε στο τραπέζι κάποια αντικείμενα και στεκόταν στο κέντρο της γκαλερί ως αντικείμενο και η ίδια, προτρέποντας το κοινό να κάνει ό,τι ήθελε με αυτήν, το σώμα της και τα αντικείμενα, ανάμεσα στα οποία ήταν και ένα πιστόλι με μια σφαίρα. Με το έργο αυτό επιχειρεί μια νύξη για την αντιμετώπιση της γυναίκας ως αντικείμενο, για την επιδειξιμανία, αλλά και ένα πείραμα για το πόσο μακριά μπορεί να φτάσει το κοινό.

nude 62

Marina Abramovic/Rhythm 0/1974

Το έργο της, παρότι ξεκίνησε ως μια αντίδραση απέναντι στον αντρικό καλλιτεχνικό κόσμο, εμπνέει ακόμα και σήμερα τη φεμινιστική τέχνη. Η Casey Jenkins πραγματοποίησε τον Δεκέμβριο του 2013 μια performance μέσα στο χώρο του μουσείου, όπου για 28 μέρες έπλεκε με μαλλί το οποίο βρισκόταν μέσα στον κόλπο της, προσπαθώντας και αυτή να αναδείξει τη γενεσιουργό δύναμη του αιδοίου.

nude 63

Casey Jenkins/ Casting Off My Womb/ 28 day performance piece

 

Η σημασία του γυναικείου γυμνού στο έργο της

Η Schneemann θεωρεί ότι τα φωτογραφικά και σωματικά της έργα βασίζονται στη ζωγραφική, παρότι φαίνεται αλλιώς στην επιφάνεια. Περιγράφει τον εαυτό της ως ζωγράφο που έχει αφήσει τον καμβά για να ενεργοποιηθεί πάνω στον πραγματικό χώρο και τον βιωμένο χρόνο. Μελετάει την τεχνική του Paul Brach ως μια μέθοδο κατανόησης της πινελιάς σαν ένα γεγονός στον χρόνο και θεωρεί τους performers στα έργα της τρισδιάστατα χρώματα. Η Schneemann παίρνει τις ιδέες της από την αφηρημένη ζωγραφική που παρήγαγε το 1950, την οποία και κατέστρεψε για να μεταφέρει στη φωτογραφική της δουλειά Eye Body. H Schneemann αφοσιώθηκε στη διερεύνηση της έννοιας «φιγούρας-εδάφους» και της σχετικότητας μέσα από τη χρήση του σώματός της. Το ζήτημα του σεξ και της πολιτικής ελάχιστα διαμορφώνουν τον τρόπο με τον οποίο διαρθρώνεται η τέχνη της – μόνο ως κεντρικές ιδέες, που βρίσκονται στο παρασκήνιο.[40]

Η Carolee Schneemann, γνωστή το 1960 ως προσωπικότητα του κινήματος body beautiful, εμφανιζόταν συχνά γυμνή σε έργα άλλων καλλιτεχνών και ήταν περισσότερο γνωστή ως χορεύτρια παρά ως καλλιτέχνης, ως εικόνα και όχι ως δημιουργός εικόνας. Η δουλειά της πάντα σχετιζόταν με τη σεξουαλική και προσωπική ελευθερία, ένα θέμα συχνά μη αποδεκτό για μια γυναίκα καλλιτέχνιδα. Η ίδια προσπαθούσε να αποδείξει πως η ζωή του σώματος είναι πιο εκφραστική με πολλούς τρόπους από ό,τι η σεξουαλικά αρνητική κοινωνία θέλει να παραδεχτεί.[41]

«Δε στάθηκα γυμνή μπροστά σε 300 άτομα επειδή ήθελα να γαμηθώ, αλλά επειδή το σεξ και η δουλειά μου είναι ένα αρμονικό βίωμα. Είχα το θράσος και το κουράγιο να δείξω το σώμα ως μια πηγή συναισθηματικών δυνάμεων».[42]

Σε αντίθεση με την υπόλοιπη φεμινιστική τέχνη, η Schneemann επικεντρώνεται στη σεξουαλική έκφραση και απελευθέρωση και όχι στην καταπίεση των γυναικών. Η Schneemann αναγνωρίζει πως πολλές φορές θεωρήθηκε ως φεμινιστικό είδωλο και πως είναι μια φιγούρα έμπνευσης για τις γυναίκες καλλιτέχνιδες, αλλά σημειώνει επίσης πως προσεγγίζει εξίσου και τους άντρες καλλιτέχνες. Η δουλειά της επιδιώκει να διερευνήσει ζητήματα τέχνης και στηρίζεται στις γνώσεις της στην ιστορία της τέχνης. Τα έργα της, όπως το Eye Body, επιδίωκαν να διερευνήσουν νέες διεργασίες απεικόνισης και ζωγραφικής και όχι να συσχετιστούν με φεμινιστικά θέματα, παρότι έχουν έντονη θηλυκή παρουσία.[43]

Η δουλειά της αντιστέκεται στην πολιτική ορθότητα που προέκυψε από κάποια παρακλάδια του φεμινισμού και τις ιδεολογίες που οι φεμινίστριες έβρισκαν μισογυνιστικές, όπως η ψυχανάλυση. Το έργο της είναι δύσκολο να αναλυθεί και να οριστεί, μιας και συνδυάζει κονστρουκτιβιστικά και εικαστικά κόνσεπτ με το φυσικό σώμα και την ενέργεια. Η ίδια αναφέρει πως χρησιμοποιούσε το γυμνό στο έργο της για να καταρρίψει τα ταμπού που συνδέονταν με το κινούμενο ανθρώπινο σώμα και για να δείξει πως η ζωή του σώματος είναι πολύ πιο εκφραστική από όσο η σεξουαλικά αρνητική κοινωνία παραδέχεται. Από μια άποψη, θεωρεί πως έκανε δώρο το σώμα της στις άλλες γυναίκες – δίνοντας τον εαυτό μας πίσω στο σώμα μας.[44]

Στο κείμενο της η Orenstein αναφέρει πως η Carolee Schneemann ήταν από τις γυναίκες που χάρη στη μεταμορφωτική πράξη της τέχνης συγκέντρωσαν τις δυνάμεις που σχετίζονταν με το αρχέτυπο της Θεάς και έδωσαν ενέργεια σε μια νέα μορφή της θεϊκής αυτής συνειδητότητας, κατορθώνοντας να εξορκίσουν τον πατριαρχικό μύθο της δημιουργίας μέσω της επανάκτησης των γυναικείων ιδεατών δυνάμεων. Η ίδια, από μικρή ηλικία, αντιλαμβανόταν τη Μεγάλη Θεά και πίστευε πως ο κόσμος ελέγχεται από αόρατες ενέργειες. Όταν το 1963 παράγει το έργο Eye Body, χρησιμοποιεί δύο φίδια πάνω στο σώμα της, σε ένα σύνολο μεταμορφωτικών πράξεων. Αρκετά αργότερα, το 1970, θα κατανοήσει ότι τα φίδια αυτά σχετίζονται με τη μινωική θεά των φιδιών και θα αντιληφθεί τις εικονογραφικές ομοιότητες και τις προσωπικές συνδέσεις. Η φιγούρα της μινωικής θεάς, με τα χέρια αντεστραμμένα προς τα πάνω, χρησιμοποιείται συχνά σε σχετικές μορφές τέχνης. Η ανάμειξη της ίδιας με τη θεότητα λειτουργεί σαν ένας καθρέφτης όπου οι γυναίκες βλέπουν τον εαυτό τους ως θεότητα και τη θεότητα ως τον εαυτό τους.[45]

Όπως αναφέρει η ίδια στη συνέντευξή της με την Odita, δεν χρησιμοποιεί απλά το γυμνό σώμα. Χρησιμοποιώντας το δικό της σώμα, ας πούμε πως συναντάει κανείς διάφορες δυσκολίες. Επιλέγει να χρησιμοποιήσει το σώμα σαν μορφή υλικού για να δει αν μπορεί να αλλάξει τη δυτική παράδοση του γυμνού, όπου το γυναικείο γυμνό βρίσκεται στατικό και ακίνητο και ελέγχεται από τον καμβά και τα πινέλα του άντρα, χρησιμοποιείται δηλαδή σαν πηγή δύναμης και ερωτισμού. Έτσι η ίδια ένιωσε πως έπρεπε να χρησιμοποιήσει το σώμα της ως υλικό. Το 1963 επιδίωξε να αναστατώσει και να παρεμβληθεί στις στερεοτυπικές απόψεις που υπήρχαν γύρω από το γυναικείο γυμνό. Παράλληλα, προσπαθούσε να ορίσει η ίδια την απόλαυση στο σώμα της και να καθοριστεί ως καλλιτέχνης χρησιμοποιώντας διαφορετικά υλικά για να ολοκληρώσει τα project της.[46] Επιδιώκει δηλαδή να διερευνήσει πώς θα αντιδρούσε το κοινό στο σώμα της σε μια κοινωνία βασισμένη στις αντρικές φαντασιώσεις σχετικά με το γυναικείο σώμα, όπου δεν υπάρχει μεγάλο γυναικείο δυναμικό και καμία ρεαλιστική απεικόνιση των γυναικείων γεννητικών οργάνων από τη βιωμένη εμπειρία μιας γυναίκας.

ερευνητική εργασία
Θεσσαλονίκη, Ιούλιος 2014
φοιτήτρια: Καίσαρ Μαρίλια 7167
επιβλέπουσα καθηγήτρια: Λία Γυιόκα

Σημειώσεις

[23] Βιογραφικά και πληροφορίες για το έργο και την καλλιτέχνιδα από την online εγκυκλοπαίδεια Wikipedia: http://en.wikipedia.org/wiki/Carolee_Schneemann, καθώς και από το βιβλίο Butler C., Gabrielle Mark L. (2007) WACK! Art and the feminist revolution, σελ. 294-295

[24] Schneemann C. (2014), «Carolee Scheenmann quotes». Από την ιστοσελίδα: http://thinkexist.com/quotes/carolee_schneemann/

[25] Montano L. (2001), Interview with Linda Montano

[26] Morgan (1997) Carolee Schneemann: The politics of art eroticism

[27] Newman (3/02/2002), An Innovator Who Was the Eros of Her Own Art

[28] Reckitt H., Phelan P., (eds)(2001), Art and feminism, σελ. 63

[29] Από την ιστοσελίδα της καλλιτέχνιδας CAROLEE SCHNEEMANN, Selected works: http://
www.caroleeschneemann.com/works.html

[30] Export V. (1989), Aspects of Feminist Actionism, σελ. 73

[31] Orenstein G. F. (1978), The re-emergence of the archetype of the great goddess in art by contemporary women, σελ. 219

[32] Από το site της καλλιτέχνιδας Mary Beth Edelson για το έργο της: http://www.marybethedelson.com/photos.html)

[33] Από την ιστοσελίδα της καλλιτέχνιδας CAROLEE SCHNEEMANN, Selected works: http://
www.caroleeschneemann.com/works.html

[34] Από την ιστοσελίδα της καλλιτέχνιδας CAROLEE SCHNEEMANN, Selected works: http://
www.caroleeschneemann.com/works.html

[35] MacDonald S. (1980), Carolee Schneemann’s Autobiographical Trilogy, σελ. 30

[36] Από την ιστοσελίδα της καλλιτέχνιδας CAROLEE SCHNEEMANN, Selected works: http://
www.caroleeschneemann.com/works.html

[37] Lippard L. R. (1976), The pains and pleasures of rebirth: Women’s body art, σελ. 214

[38] Reckitt H., Phelan P., (eds)(2001), Art and feminism, σελ. 63

[39] Από την ιστοσελίδα της καλλιτέχνιδας CAROLEE SCHNEEMANN, Selected works: http://
www.caroleeschneemann.com/works.html

[40] Stiles K. (2003), The Painter as an Instrument of Real Time

[41] Lippard L. R. (1976), The pains and pleasures of rebirth: Women’s body art, σελ. 214

[42] Lippard L. R. (1976), ό.π., σελ. 214

[43] Birringer J. (1993), Imprints and Re-Visions: Carolee Schneemann’s Visual Archeology

[44] Schneemann (1991), The Obscene Body/Politic

[45] Orenstein (1978), ό.π., σελ. 219

[46] Odita (1998), Conversation with Carolee Schneemann (Part I, II), Plexus

Πηγή: http://www.academia.edu/

ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΛΟΓΟΣ

ΥΓΕΙΑ

ΑΓΓΕΛΙΕΣ