Menu
15 / 10 / 2018 - 03:55 pm
A Site By Your Side
A+ A A-

myrtiotisa 2

Η Μυρτιώτισσα, Ελληνίδα ποιήτρια, ηθοποιός και μεταφράστρια που το πραγματικό της όνομα ήταν Θεώνη Δρακοπούλου, γεννήθηκε στις 30 Ιανουαρίου 1881

[άλλες πηγές αναφέρουν τα έτη 1883 και 1885] στο προάστιο Μπεμπέκι του Βοσπόρου στην Κωνσταντινούπολη και πέθανε από καρδιακή προσβολή, μετά από βαρύ διαβητικό κώμα, στις 4 το απόγευμα της 5ης Αυγούστου 1968 στην Αθήνα, στο Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο. Η κηδεία της έγινε στις 6 Αυγούστου από τον Ναό του Α΄νεκροταφείου Αθηνών όπου τάφηκε η σορός της, στον οικογενειακό τάφο της οικογένειας Δρακοπούλου.

Πατέρας της ήταν ο Αριστομένης Δρακόπουλος, γιος της Θεώνης Καλαμογδάρτη και εγγονός του Ανδρέα Καλαμογδάρτη, γόνου αρχοντικής Πατρινής οικογένειας, με καταγωγή από την Κεφαλλονιά. Η Θεώνη είχε μία μεγαλύτερη αδελφή, τη μουσικοκριτικό Αύρα Δρακοπούλου, μετέπειτα σύζυγο του δικηγόρου και λογοτέχνη Σπύρου Θεοδωρόπουλου που έγινε γνωστός ως «Άγις Θέρος», και έναν αδελφό, το γιατρό Αριστομένη Δρακόπουλο. Η βάπτισή της έγινε στις 30 Απριλίου 1881 από τον ιερέα Δημήτριο Οικονόμο στο ναό του Αγίου Χαραλάμπους στο Μπεμπέκι και νονά της ήταν η Αδελίνα Παπά.

Ο πατέρας της ήταν διπλωμάτης και έξι χρόνια μετά τη γέννηση της κόρης του διορίστηκε γενικός πρόξενος της Ελλάδας στην τουρκοκρατούμενη τότε Κρήτη, όπου μετακόμισε μαζί με την οικογένειά του. Μετά από παραμονή δυο χρόνων στο νησί, η οικογένεια Δρακόπουλου εγκαταστάθηκε οριστικά στην Αθήνα, όπου η Θεώνη φοίτησε στη Σχολή Χιλ της Πλάκας.

myrtiotisa 3

Η Θεώνη Δρακοπούλου (η Μυρτιώτισσα) σε ηλικία 16 ετών.

Παρακολούθησε μαθήματα στη Βασιλική Δραματική Σχολή Εθνικού Θεάτρου και πήρε μέρος σε ερασιτεχνικές παραστάσεις αρχαίου δράματος. Το Μάρτιο του 1901 σε επίδειξη στην αίθουσα του φιλολογικού συλλόγου «Παρνασσός», μοιράστηκε το πρώτο βραβείο με την μετέπειτα γνωστή ηθοποιό Κυβέλη Αδριανού απαγγέλοντας το ποίημα «Ξύπνα-Ξύπνα» του Κωστή Παλαμά από τη συλλογή «Ασάλευτη ζωή», αφιερωμένο στο γιο του που χάθηκε σε νεαρή ηλικία.

Είχε ερωτευτεί με πάθος το συγγραφέα Γρηγόρη Ξενόπουλο, την εποχή που εκείνος είχε παντρευτεί την Χριστίνα Κανελλοπούλου, τη δεύτερη σύζυγό του. Η σχέση τους δεν κράτησε πολύ, όμως της ενέπνευσε μια σειρά από ερωτικά ποιήματα και ερωτικές επιστολές. Ο Γρηγόριος Ξενόπουλος έγραψε το βιβλίο «Μυστικοί Αρραβώνες», του οποίου η επιστολογραφία είναι πραγματική κι αληθινή, καθώς περιλάμβανε αποσπάσματα από τις επιστολές της Μυρτιώτισσας. Κεντρικός ήρωας του μυθιστορήματος είναι ο ίδιος ο συγγραφέας και η ηρωίδα του έργου -η Θάλεια- δεν ήταν άλλη από τη Θεώνη Δρακοπούλου. Το 1938 ο Ξενόπουλος δημοσίευσε την αυτοβιογραφία του, στην οποία αποκάλυψε ότι πρωταγωνίστρια του μυθιστορήματος ήταν η Μυρτιώτισσα και οι επιστολές ήταν γραμμένες από αυτήν.

Το 1899 εγκατέλειψε το σπίτι της κι ακολούθησε τον ποιητή Πέτρο Ζητουνιάτη από τη Λειβαδιά, με τον οποίο εγκαταστάθηκαν σ' ένα σπίτι στο Παλαιό Φάληρο, όμως η οικογένειά της απείλησε ότι θα τον καταγγείλει στις αστυνομικές αρχές, καθώς η Θεώνη δεν είχε ενηλικιωθεί και ο ποιητής την έστειλε στο σπίτι της, διακόπτοντας τη σχέση τους οριστικά, παρά τις προσπάθειες της Θεώνης να τον πείσει για το αντίθετο.

myrtiotisa 4

Η Μυρτιώτισσα στο "Όνειρο εαρινής πρωίας" του Ντ' Αννούντσιο σε σκηνοθεσία Χρηστομάνου στο Δημοτικό Θέατρο.

Εργάστηκε για λίγο καιρό ως ηθοποιός στη «Νέα Σκηνή» του Κωνσταντίνου Χρηστομάνου, κι εμφανίστηκε σε παραστάσεις όπως «Όνειρο εαρινής πρωίας» του Ντ' Αννούντσιο το Σεπτέμβριο του 1901, ως «Δυσδαιμόνα» στον «Οθέλλο» και ως «Αντιγόνη» το 1904, όμως αποσύρθηκε μετά την πίεση της οικογενείας της.

Στη συνέχεια παντρεύτηκε το Σπύρο Παππά, μακρινό της εξάδελφο, διπλωμάτη, δημοσιογράφο κι ιδρυτή της Αθηναϊκής Γαλλόφωνης εφημερίδος «Γαλλικός Κόσμος» και εγκαταστάθηκε στο Παρίσι, όπου παρακολούθησε μαθήματα στην Κρατική Δραματική Σχολή, όμως έμεινε έγκυος και επέστρεψε στην Αθήνα όπου, στις 6 Ιανουαρίου 1903, γέννησε το γιο της. Λίγα χρόνια αργότερα ο γάμος της διαλύθηκε, γεγονός που σήμανε την οριστική εγκατάστασή της μαζί με το γιο της, στην Ελληνική πρωτεύουσα. Εργάστηκε ως καθηγήτρια της απαγγελίας στο Ωδείο Αθηνών, ενώ παράλληλα ασχολήθηκε με την ποίηση, στην οποία τελικά βρήκε διέξοδο η καλλιτεχνική της ιδιοσυγκρασία. Ως λογοτέχνης συνεργάστηκε με διάφορα αθηναϊκά καθώς και με την «Αλεξανδρινή Τέχνη», λογοτεχνικό και καλλιτεχνικό περιοδικό της Αλεξάνδρειας, στο οποίο δημοσίευσε ποιήματά της.

myrtiotisa 5

Η Μυρτιώτισσα ως Δυσδαιμόνα στον "Οθέλλο" στο Δημοτικό Θέατρο.

Διατηρούσε μακρόχρονη φιλική σχέση με τον Κωστή Παλαμά, τον οποίο επισκεπτόταν συχνά κι έκαναν μαζί περιπάτους συζητώντας για ποίηση. Γνώριζε επίσης τους Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη, Άγγελο Σικελιανό, για τους οποίους υπάρχουν κείμενα με τις εντυπώσεις της από τη γνωριμία τους, καθώς και τον Κωνσταντίνο Καβάφη, που τον γνώρισε το 1926, στη διάρκεια ενός ταξιδιού της στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Στάθηκε στο πλάι της ποιήτριας Μαρίας Πολυδούρη, την οποία, η Θεώνη, γνώρισε ένα χρόνο πριν το θάνατό της, όταν την επισκέφθηκε στο νοσοκομείο «Σωτηρία», όπου νοσηλεύονταν αδύναμη, ακόμη και να σηκωθεί από το κρεββάτι της και την φρόντισε στις τελευταίες ώρες της ζωής της, ενώ η Πολυδούρη της εμπιστεύτηκε προσωπικά της αντικείμενα και τα γράμματα του Κώστα Καρυωτάκη, όπως διηγήθηκε αργότερα η Μυρτιώτισσα στην Τατιάνα Σταύρου, στην οποία σύμφωνα με τη διαθήκη της περιήλθαν και τα προσωπικά της αντικείμενα και περιλαμβάνει σε επιστολή που έστειλε στον Γ. Χονδρογιάννη, ποιητή και φίλο της Πολυδούρη.

myrtiotisa 8Ο ποιητής Λορέντζος Μαβίλης με στολή Γαριβαλδινού. Σε ηλικία 52 ετών ο Μαβίλης κατατάχθηκε στο σώμα εθελοντών Γαριβαλδινών που πήγε να πολεμήσει στον πρώτο βαλκανικό πόλεμο όπου και σκοτώθηκε στη μάχη του Δρίσκου της Ηπείρου το 1912.. 

Καθοριστική για την ποιητική της έκφραση στάθηκε η γνωριμία και ο έρωτάς της με τον ποιητή Λορέντζο Μαβίλη. Μετά τον δραματικό θάνατό του στη μάχη του Δρίσκου το 1912 κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων, η Μυρτιώτισσα στράφηκε στην ποίηση για να εκφράσει τον πόνο της. Το 1919 κυκλοφόρησε η πρώτη της ποιητική συλλογή με τίτλο «Τραγούδια». Σημαντική για τη ζωή της στάθηκε επίσης η βαθιά φιλία που την συνέδεε με τον Κωστή Παλαμά, ο οποίος στάθηκε καθοδηγητής της. Ο Παλαμάς προλόγισε τις ποιητικές συλλογές της, γεγονός που αποδεικνύει τη στενή σχέση που τον συνέδεε με τη Μυρτιώτισσα.

Τιμήθηκε με κρατικά βραβεία ποίησης, το 1932 για τα «Δώρα της αγάπης» και το 1939 για τις «Κραυγές». Βραβεύτηκε για το σχολικό βιβλίο «Κρινολούλουδα», αναγνωστικό της Β' τάξεως του Δημοτικού, από το υπουργείο Παιδείας. Μετά τον πρόωρο χαμό του γιου της, τον οποίο υπεραγαπούσε, εξέδωσε το βιβλίο «Ο Γιώργος Παππάς στα παιδικά του χρόνια (1962)». Ασχολήθηκε, επίσης, με τη μετάφραση ξένων λογοτεχνών και ελλήνων κλασικών, που δημοσιεύτηκαν σε περιοδικά ή κυκλοφόρησαν σε αυτοτελή βιβλία.

myrtiotisa 7

Ο Γιώργος Παππάς (1909-1958), ένας από τους σπουδαιότερους θεατρικούς και κινηματογραφικούς ηθοποιούς της περιόδου 1930-1950, ήταν ο μονάκριβος γιος της Μυρτιώτισσας. Η ποιήτρια δεν μπόρεσε ποτέ να ξεπεράσει τον πρόωρο θάνατο του γιου της.

Η ποίησή της κυριαρχείται από έντονο λυρισμό, ενώ συχνά θέματά της είναι η φύση και το δίπτυχο έρωτας - θάνατος. Η Μυρτιώτισσα, όπως παρατήρησε και ο Κωστής Παλαμάς, δεν επιμένει, ιδίως στις πρώτες της συλλογές, στην επεξεργασία των στίχων και παρουσιάζει χαλαρότητα στο ύφος, μειονεκτήματα, που καλύπτονται συχνά από τον πηγαίο θερμό λυρισμό της.

Το ποιητικό έργο της δεν είναι μεγάλο σε έκταση, γιατί δεν υπήρξε επαγγελματίας ποιήτρια. Την ονόμασαν ποιήτρια της αγάπης, όμως στην ποίησή της υπάρχουν ο ανθρώπινος πόνος, ο συναισθηματισμός, η στοργή, η φιλία, η φύση, ο άνθρωπος, μ' ένα λόγο ένας πλούσιος ψυχισμός, δοσμένος με μία δημοτική γλώσσα ανεπιτήδευτη και αποδεκτή. Είναι από τις σημαντικότερες γυναίκες στο χώρο της νεοελληνικής ποιήσεως και χαρακτηρίστηκε ως «..νέα Σαπφώ..», ενώ ο Νίκος Καζαντζάκης την αποκάλεσε «..σταυρωμένη ποιήτρια της αγάπης..».

Παρατίθενται κάποια από τα ποιήματα της Μυρτιώτισσας. Πρώτα από όλα το διάσημο Σ' αγαπώ που έχει μελοποιηθεί από τον Μάνο Χατζιδάκι.

myrtiotisa 6

Η Μυρτιώτισσα ως Αντιγόνη στο Στάδιο (1904).

Mυρτιώτισσα, Σ' αγαπώ

Σ΄αγαπώ - δεν μπορώ
τίποτ΄ άλλο να πω
πιο βαθύ, πιο απλό,
πιο μεγάλο!

Μπρος στα πόδια σου εδώ
με λαχτάρα σκορπώ
τον πολύφυλλο ανθό
της ζωής μου.

Ώ μελίσσι μου, πιες
απ΄αυτόν τις γλυκές,
τις αγνές ευωδιές
της ψυχής μου!

Τα δυο χέρια μου - νά!
στα προσφέρω δετά,
για να γείρεις γλυκά
το κεφάλι,

κ΄η καρδιά μου σκιρτά
κι όλη ζήλεια ζητά
να σου γίνει ως αυτά
προσκεφάλι!

Και για στρώμα, καλέ,
πάρε όλην εμέ -
σβήσ΄τη φλόγα σε με
της φωτιάς σου,

ενώ δίπλα σου εγώ
τη ζωή θ΄αγροικώ
να κυλάει στο ρυθμό
της καρδιάς σου!..

Σ΄αγαπώ - τι μπορώ
ακριβέ, να σου πώ,
πιο βαθύ, πιο απλό,
πιο μεγάλο;..
(Από την ποιητική συλλογή Κίτρινες φλόγες)

 

Τα βήματα

Τα βήματα, τα βήματά σου
τα γνώριμα τ’ αγαπημένα που είναι χαμένα.
Έχω ποθήσει τη μιλιά σου,
τα μάτια σου, τα δυο σου χέρια.

Κι έχω διψάσει τα φιλιά σου
και πια με σφάζουνε μαχαίρια.
Σαν θυμηθώ τα βήματά σου,
καίγονται ξαφνικά τ’ αστέρια.
Βρίσκομαι μες την αγκαλιά σου.
Τα βήματα, τα βήματά σου.

Τα βήματα, τα βήματά σου,
μες τα όνειρά μου τρομαγμένα,
φτάνουν σε μένα.
Έχω ξεχάσει τη μιλιά σου,
τα μάτια σου, τα δυο σου χέρια.

Κι έχω διψάσει τα φιλιά σου
και πια με σφάζουνε μαχαίρια.
Σαν θυμηθώ τα βήματά σου,
καίγονται ξαφνικά τ’ αστέρια.
Βρίσκομαι μες την αγκαλιά σου.
Τα βήματα, τα βήματά σου.

(Από την ποιητική συλλογή Κίτρινες φλόγες)

 

Έρωτας τάχα

Έρωτας τάχα να ‘ν’ αυτό
που έτσι με κάνει να ποθώ
τη συντροφιά σου,
που σαν βραδιάζει, τριγυρνώ
τα φωτισμένα για να δω
παράθυρά σου;

Έρωτας να ‘ναι η σιωπή
που όταν σε βλέπω, μου το κλείνεις
σφιχτά το στόμα,
που κι όταν μείνω μοναχή,
στέκω βουβή κι εκστατική
ώρες ακόμα;

Έρωτας να ‘ναι ή συμφορά,
με κάποιου αγγέλου τα φτερά
που έχει φορέσει,
κι έρχετ’ ακόμη μια φορά
με τέτοια δώρα τρυφερά
να με πλανέσει;

Μα ό,τι και να ‘ναι, το ποθώ,
και καλώς να ‘ρθει το κακό
που είν’ από σένα·
θα γίνει υπέρτατο αγαθό,
στα πόδια σου αν θα σωριαστώ
τ’ αγαπημένα.
(Από την ποιητική συλλογή Τα Δώρα της Αγάπης)

Πηγές: http://el.metapedia.org/wiki/

https://www.sansimera.gr/

http://annagelopoulou.blogspot.gr/

http://www.poiein.gr/

ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΛΟΓΟΣ

ΥΓΕΙΑ

ΑΓΓΕΛΙΕΣ