Menu
10 / 12 / 2018 - 09:25 pm
A Site By Your Side
A+ A A-

  • - Κατηγορία: στο ΟΡΙΟ

Asger Jorn

Του Σπύρου Ψ*.

(Spyros Philosophe)

Θα ήθελα να απασχολήσω το αναγνωστικό κοινό αυτού του άρθρου με ένα θέμα που ελάχιστα συζητιέται, δυστυχώς, τόσο στον αριστερό, όσο και στον αναρχικό χώρο.

Όταν όμως μια ομάδα από τον ίδιο τον αναρχικό χώρο μεταχειρίζεται ένα τόσο ανέντιμο πολιτικά μέσο της κοινωνικής πειθάρχησής μας σήμερα σε όλο το δυτικό κόσμο, ένα μέσο που το έφτασε σε βαθμό τελειότητας μόνο ο Υπουργός της Ναζιστικής Προπαγάνδας, Γιόζεφ Γκαίμπελς, κάποιος πρέπει να βάλει τα πράγματα στη θέση τους!

"Αναλαμβάνουμε την ευθύνη για την εκτέλεση του μαφιόζου Χαμπίμπι, ο οποίος εδώ και χρόνια πρωτοστατούσε σε περιστατικά βίας απέναντι σε κατοίκους και θαμώνες της περιοχής των Εξαρχείων, με αποκορύφωμα την δολοφονική επίθεση σε τρεις συντρόφους του κατειλημμένου κοινωνικού κέντρου ΒΟΞ τον περασμένο Μάρτη.

Ο παρανοϊκός χαρακτήρας του συγκεκριμένου ατόμου και η ασύστολη βία που ασκούσε με τη παραμικρή αφορμή, τον καθιστούσαν ως κατά συρροή δυνάμει δολοφόνο, ως φόβο και τρόμο της περιοχής..."

[Πηγή: https://athens.indymedia.org/post/1561069/]

... Συγγνώμη, αλλά οι "ένοπλοι πολιτοφύλακες" έβγαλαν και τη "διάγνωση" ότι ο τραμπούκος ήταν "παρανοϊκός"; Και κατά πόσο είναι θεμιτό να τυποποιείται η λεγόμενη “παράνοια” και να αποδίδεται ως χαρακτηριστικό γνώρισμα σε έναν “κατά συρροή δυνάμει δολοφόνο”, όταν μάλιστα σύμφωνα με όλα τα επίσημα εγκληματολογικά στοιχεία ο μύθος του “παρανοϊκού δολοφόνου” δεν είναι παρά ένας ... μύθος; Όλη η μετέπειτα πολιτική ανάλυση είναι λοιπόν για τον κάλαθο, διότι κανείς παρανοϊκός δεν είναι ποτέ πολιτικά υπεύθυνος για τις πράξεις του.

Ήταν απλά φα-σί-στας, όπως και ο Μουσολίνι, ο Μεταξάς, ο Χίτλερ, ο Τραμπ ή ο "δικός μας" Μιχαλολιάκος μετά της οικογενείας του! Το αν πραγματικά ήταν και παρανοϊκός δεν έχει καμία απολύτως σημασία! Σε μια εποχή ανόδου του φασισμού σε όλο το δυτικό κόσμο, αυτή η φρασεολογία δεν προσφέρει τί-πο-τα! Οι παρανοϊκοί είναι για τον ψυχίατρο, και ίσα-ίσα η ψευδοψυχιατρική στοχοποίηση δεν ταιριάζει στον αριστερό και τον αναρχικό χώρο, παρά μόνο στους νεοναζί, που ονειρεύονται την αναβίωση του προγράμματος "ευγονικής" T-4.

Αξίζει να σημειωθεί επίσης το φαινόμενο οι φασίστες δολοφόνοι να επιχειρούν να αποδείξουν ενώπιον της δικαιοσύνης ότι πράγματι είναι "παρανοϊκοί" με ψευδείς ψυχιατρικές γνωματεύσεις, αξιοποιώντας και παράλληλα ενισχύοντας το μύθο της κοινωνικής επικινδυνότητας των ανθρώπων που έχουν διαγνώσεις ψυχικών, συναισθηματικών διαταραχών και διαταραχών προσωπικότητας. Το ενδεχόμενο να καθιερωθεί ως θεμιτός και υπεύθυνος "επίσημος" λόγος για μια τέτοια ενέργεια ο κατά την κρίση μας "παρανοϊκός" και άρα επικίνδυνος χαρακτήρας ενός ατόμου αντιβαίνει στις πιο στοιχειώδεις αρχές μου, με θλίβει, με εξοργίζει και παράλληλα με ανησυχεί!

Μέχρι τώρα είχα ακούσει απλά, ή και διαβάσει, τέτοιου διαμετρήματος πολιτικά επιχειρήματα από αριστερούς ή αντιεξουσιαστές σε συνελεύσεις / λίστες αλληλογραφίας / φεϊσμπουκικές συζητήσεις όπου έχω μετάσχει, σε κουτσομπολιά μεταξύ μας για να γκαιμπελίσουμε, αλλά μέχρι εκεί. Δεν φανταζόμουνα ότι ένα τέτοιο κείμενο θα μπορούσε να ξεκινάει έτσι! Η κοινωνία, μας έχει ανάγκη ώστε να ξεριζώσουμε αυτό το στίγμα και όχι για να την απαλλάξουμε από τους "παρανοϊκούς δυνάμει δολοφόνους"!

Για όσους μπορεί να αντιτείνουν ότι παρ' όλα αυτά κακώς επιμένω στη χρήση ορισμένων λέξεων, έχω να πω ότι ιδιαίτερα σήμερα, όπου η κοινωνικότητά μας είναι σε ένα πολύ μεγάλο βαθμό μέσω διαδικτύου, "words matter", ίσως περισσότερο από ποτέ!
Μπορείτε να δείτε αναλυτικά εδώ, τους λόγους για τους οποίους η γλώσσα που αναπαράγει γενικά τα αναπηροφοβικά στερεότυπα έχει σημασία:
10 Questions About Why Ableist Language Matters, Answered http://everydayfeminism.com/2014/11/ableist-language-matters/ 

Σε μία εποχή όπου βιώνουμε και μέσω Facebook την επιβολή της "θετικής σκέψης", ενώ παράλληλα εκλείπουν άνθρωποι που μιλάνε με ειλικρίνεια για τέτοια βιώματα, όπως ο Robin Williams (http://www.everydayhealth.com/columns/therese-borchard-sanity-break/robin-williams-terribly-real-thing-terribly-false-world/), και αυξάνονται τα Mental Health Trolls (http://chicagoist.com/2014/10/05/_in_april_of_2012.php), το να απαντάμε σε τέτοιες αναφορές έχει σημασία, είτε δια ζώσης είτε και μέσω διαδικτύου!

Στα ακόλουθα άρθρα μάς μιλούν για την εμπειρία αυτού του στίγματος άνθρωποι, που το έχουν βιώσει. Είναι πολύ σημαντικό να δώσουμε με κάθε πρόσφορο τρόπο μέσα μας αλλά και απ' έξω, δηλαδή στις συνελεύσεις όπου μετέχουμε, σε κατ' ιδίαν συζητήσεις, στο διαδίκτυο, χώρο για αυτές τις αφηγήσεις γιατί ο κοινωνικός στιγματισμός, αλλά και οι ενδεχόμενες θεσμικές διακρίσεις που μπορεί να υποστεί ένα άτομο αν κάνει “Coming Out” ως λήπτης υπηρεσιών ψυχικής υγείας τις καθιστά επικίνδυνες και κατά συνέπεια σπάνιες:

I'm Coming Out: A Paranoid Schizophrenic Talks About Stigma
http://www.ravishly.com/2016/03/10/im-coming-out-paranoid-schizophrenic-talks-about-stigma 

Schizophrenia: The first time I experienced stigma was at university
http://www.time-to-change.org.uk/blog/schizophrenia-stigma-university 

Στην Ελλάδα λειτουργεί τα τελευταία χρόνια ως μέλος του Intervoice (Διεθνές Δίκτυο Εκπαίδευσης, Μόρφωσης και Έρευνας για τις Φωνές, www.intervoiceonline.org) το δίκτυο με τίτλο “Hearing Voices” / “Ακούγοντας Φωνές”, ένα κίνημα ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία που μετέχει παράλληλα στην "Πρωτοβουλία για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική Υγεία". Μία πτυχή που επίσης εξακολουθεί να είναι ταμπού είναι η σχέση της ομοφυλοφιλικής κοινότητας με την ψυχιατρική.

mental health stigma map

Επειδή παρά την επίσημη κατάργηση της διάγνωσης της ομοφυλοφιλίας ως ψυχικής διαταραχής, αυτή η σχέση στην πραγματικότητα ποτέ δεν σταμάτησε για το σύνολο της κοινότητας (ακόμη κι αν δεν λάβουμε υπ' όψη τους αγύρτες που εξακολουθούν να εξασκούν στις ΗΠΑ τη λεγόμενη “θεραπεία μετατροπής”) η “θεατρική πινελιά” στις 12 Ερωτικές Διαδρομές παρουσιάζει μια διόλου σπάνια σχέση ενός ομοφυλόφιλου ανθρώπου οποιουδήποτε φύλου σήμερα με τον ψυχίατρό του. Οι 12 Ερωτικές Διαδρομές είναι ένα συλλογικό έργο που εκδόθηκε πρόσφατα από τις εκδόσεις “Πηγή”.

Από τη μία λοιπόν δίνεται η απαραίτητη ορατότητα σε μια σχέση που διέπεται από το απαραίτητο απόρρητο της ψυχιατρικής διαδικασίας, από την άλλη γίνεται μία προσπάθεια, ώστε μέσω του θεάτρου και χωρίς να αρθεί κανένα απόρρητο να “σπάσει” ένα επιβλαβές ταμπού που συμβάλλει στη δαιμονοποίηση όλων των ληπτών υπηρεσιών ψυχικής υγείας, ανεξαρτήτως φύλου, ταυτότητας/έκφρασης φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού, αλλά και στη γενικευμένη άγνοια για την πραγματικότητα που βιώνουν οι άνθρωποι με ψυχιατρική εμπειρία.

Το θέατρο, όπως και γενικότερα η τέχνη, μας δίνει τη δυνατότητα να μιλήσουμε συμβολικά για μια πραγματικότητα κοινωνική, χωρίς να στιγματίζονται συγκεκριμένα πρόσωπα. Δεν είναι τυχαίο πως ο διάσημος για τα αποφθέγματά του Ιρλανδός συγγραφέας Όσκαρ Ουάιλντ (1854–1900) καταδικάστηκε σε φυλάκιση λόγω ομοφυλοφιλίας στη Βικτωριανή Αγγλία, κι έγραψε το Εκ Βαθέων (DeProfundis), μία επιστολή 80 περίπου πυκνογραμμένων σελίδων προς τον αγαπημένο του, που εκδόθηκε το 1905, δηλαδή μετά το θάνατό του.

Όπως η αποποινικοποίηση της ομοφυλοφιλίας, έτσι και η “έξοδός” της από την επίσημη ψυχιατρική, αποτέλεσαν κι εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικά γεγονότα για τα κοινωνικά και πολιτικά κινήματα του 20ού αλλά και του 21ου αιώνα.

Στην εικόνα που συνοδεύει αυτό το άρθρο, μια γραφική απεικόνιση των θεσμικών διακρίσεων κατά των ληπτών υπηρεσιών ψυχικής υγείας σε διάφορες χώρες του κόσμου. Ωστόσο είναι ανακριβές ότι δεν έχει γίνει και στην Ελλάδα ή σε άλλες χώρες καμπάνια κατά του στίγματος.

Η πραγματικότητα είναι όμως ότι είναι ανεπαρκείς αυτές οι καμπάνιες, γιατί δεν αγγίζουν τη ρίζα του κακού, που είναι η κοινωνική προκατάληψη και η έμμεση προσπάθεια κοινωνικού ελέγχου με παρόμοιες μεθόδους!

* Ο Σπύρος Ψ. είναι συγγραφέας.
Μπορείτε να διαβάσετε το θεατρικό έργο του με τίτλο, «Έρ@ς και Ψυχ@, δεν έχουν Φύλο!» στο συλλογικό έργο: Δώδεκα Ερωτικές Διαδρομές.

Διαβάστε περισσότερα για τις "12 Ερωτικές Διαδρομές" εδώ:
http://iwrite.gr/bookstore/δώδεκα-ερωτικές-διαδρομές/
https://www.facebook.com/12.erot.diadromes/

Μπορείτε επίσης να ακολουθήσετε το συγγραφέα στο Twitter, ή να επικοινωνήσετε μαζί του μέσω του λογαριασμού του στο Facebook, ή στην ομάδα του με τίτλο: "Bad Romance, Greece", που διατηρεί σε αυτό το μέσο κοινωνικής δικτύωσης.

ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΛΟΓΟΣ

ΥΓΕΙΑ

ΑΓΓΕΛΙΕΣ